نفر از دانشمندان شنيده‌ام كه گفته‌اند : در عيد فطر و در عيد قربان از زمان رسول خدا ( ص ) تا امروز بانگ دادن و اقامه وجود نداشته است . » و مىگويد : « اين سنتى است كه در ميان ما بر سر آن اختلافى وجود ندارد . » ( 1 ) شوكانى در « نيل الاوطار » مىنويسد : « احاديثى كه در اين موضوع هست دلالت بر اين معنا دارد كه اذان و اقامه گفتن در نماز عيدين نامشروع است . عراقى مىگويد : همهء علما طبق اين عمل كرده‌اند . ابن قدامه در كتاب « مغنى » مىگويد : در اين باره كسى كه نظرش قابل اهميت و اعتنا باشد نظرى بر خلاف نداده است . » ( 2 ) دربارهء راهنمائى رسول اكرم ( ص ) در مورد نماز عيد فطر و قربان ، و اين كه حضرتش نماز عيد را بدون اذان و اقامه برگزار مىكرده روايات و احاديث بسيار هست كه چند تائى را مىآوريم : 1 - جابر بن عبد اللَّه انصارى مىگويد : « روزى عيدى با پيامبر ( ص ) بودم . نخست و پيش از خطبه ، نماز را شروع كرد بدون اذان گفتن و اقامه . بعد برخاسته به بلال تكيه زد و به پرهيزگارى و خدا ترسى امر كرد و به فرمانبردارى ( از تعاليم الهى ) برانگيخت و مردم را پند و اندرز داد و آنگاه برفت پيش زنان و ايشان را پند و اندرز گفت و موعظه فرمود . » ( 3 ) 2 - جابر بن سمره مىگويد : « چندين بار - نه يك بار و دو بار - با پيامبر ( ص ) نماز عيد خواندم بدون اذان و اقامه بود . » ( 4 ) 3 - ابن عباس و جابر بن عبد اللَّه انصارى مىگويند : « در عيد فطر و عيد

--> ( 1 ) . 1 / 146 . ( 2 ) . 3 / 364 . ( 3 ) - صحيح بخارى 2 / 111 باختصار + صحيح مسلم 3 / 18 + سنن نسائى 3 / 186 + سنن دارمى 1 / 375 و 377 باختصار و به تفصيل ، و همين مطلب را به عبارتى شبيه اين از طريق ابن عباس در صفحات 376 و 378 ثبت كرده است - زاد المعاد ، ابن قيم 1 / 173 . ( 4 ) - صحيح مسلم 3 / 29 - سنن ابى داود 1 / 179 + جامع ترمذى 3 / 4 + مسند احمد 5 / 92 ، 94 ، 95 ، 98 ، 107 با عبارات گوناگون - سنن بيهقى 3 / 284 + فتح البارى 2 / 362 .